आईएसबीएन पुस्तक आधिकारिक देखिन किनिने होलोग्राम होइन। यो कुनै खास कृतिको खास संस्करणका लागि अभिलेखका प्रकाशकलाई जारी हुने ग्रन्थसूची पहिचान हो। खुद्रा, पुस्तकालय, डाटाबेस र भन्सार फारमले एक वस्तुलाई अर्कोबाट छुट्याउन प्रयोग गर्छन्। अंक गलत वा बनावटी भयो भने पुस्तक भेट्न गाह्रो हुन्छ — जुन प्रकाशनको उल्टो हो।
अंक कसको हो
आईएसबीएनले संस्करण र प्रकाशक चिनाउँछ, लेखकको नागरिकता होइन। सम्मान प्रकाशन गृहले पुस्तक प्रकाशित गर्दा सम्मान अभिलेखका प्रकाशक हो र आईएसबीएनका लागि सम्मानले निवेदन गर्छ। पछि अर्को गृह वा अर्को बाँधाइमा उही पाठ छाप्ने लेखकलाई अर्को आईएसबीएन चाहिन्छ। त्यो आफ्नै लागि नौकरशाही होइन। पेपरब्याक र संशोधित हार्डकभर अलग रहन त्यही हो।
हामी आईएसबीएन बनाउँदैनौं। स्प्रेडसिटबाट अंक «दिँदैनौं»। आईएसबीएन जस्तो देखिने बारकोड मात्र छाप्दैनौं। यस साइटको पुस्तकमा आईएसबीएन छ भने त्यो संस्करणका लागि सही बाटोबाट जारी भएको हो।
नेपालको राष्ट्रिय निकाय
नेपालमा प्रकाशित पुस्तकका आईएसबीएन नेपालको राष्ट्रिय आईएसबीएन निकायमार्फत जारी हुन्छन्। राष्ट्रिय निकायहरू अन्तर्राष्ट्रिय आईएसबीएन एजेन्सीको सूचीमा छन्। नेपालको अहिलेको सम्पर्क त्यो सूचीमा छ, ब्लगमा होइन, र हामी स्मृतिबाट अनुमान गर्ने अंकमा होइन।
सम्मानले के गर्छ
- पुस्तक प्रकाशित गर्दा अभिलेखका प्रकाशकका रूपमा निवेदन गर्छ।
- अंकले चिनाउने शीर्षक, ढाँचा र संस्करण दर्ता गर्छ।
- संस्करणले बोकेको भए प्रतिलिपि अधिकार पृष्ठ र आवरण बारकोडमा आईएसबीएन छाप्छ।
- अंक त्यही संस्करणसँग राख्छ। अर्को पुस्तकमा आईएसबीएन पुनः प्रयोग गर्दैन।
सम्मानसँग प्रकाशित नगर्ने हो भने हामी आईएसबीएन दिन सक्दैनौं। राष्ट्रिय निकायले अंक प्रकाशकलाई दिन्छ, बाटोमा हिँड्नेलाई होइन। आफैं अभिलेखका प्रकाशक बन्न चाहने लेखकले आफैं दर्ता गरेर निवेदन गर्नुपर्छ। त्यो वैध चुनाव हो। पुस्तक लेख्नुभन्दा फरक काम हो।